“Το λεκανοπέδιο των Ιωαννίνων Γεωγραφία- Γεωλογία – Περιβάλλον” του απόφοιτου της Ζωσιμαίας Σχολής Απόστολου Κατσίκη.

Kυρίαρχη φιλοσοφία και πρόθεση του συγγραφέα είναι η παράθεση των βασικών γεωλογικών-γεωγραφικών-περιβαλλοντικών χαρακτηριστικών του Λεκανοπεδίου των Ιωαννίνων σε ένα ενιαίο σύνολο, η εξιστόρηση της  γεωλογικής-παλαιογεωγραφικής του εξέλιξης, η  αναζήτηση και ερμηνεία των διεργασιών που οδηγούν σε εμφάνιση συγκεκριμένων φαινομένων, καθώς και οι περιβαλλοντικές πιέσεις τις οποίες ο ευρύτερος χώρος του λεκανοπεδίου υφίσταται.

Η δομή του βιβλίου, όπως γίνεται αντιληπτό από τη διάρθρωσή του, αντικατοπτρίζει ακριβώς τις παραπάνω προθέσεις του συγγραφέα.

Το Πρώτο Μέρος  (Κεφάλαιο 1 και Κεφάλαιο 2), είναι αφιερωμένο  στην παράθεση των γεωλογικών-γεωγραφικών-περιβαλλοντικών χαρακτηριστικών του γεωγραφικού διαμερίσματος της Ηπείρου. Στο  Κεφάλαιο 3 παρατίθεται η παλαιογεωγραφική-γεωλογική εξέλιξη του Λεκανοπεδίου, οι δε γεωμορφολογικές εμφανίσεις  του αποτελούν το αντικείμενο διαπραγμάτευσης του Κεφαλαίου 4. Το Κεφάλαιο 5 ασχολείται με την Κλιμαγεωγραφία του Λεκανοπεδίου, την παράθεση των μετεωρολογικών-κλιματικών στοιχείων, τον κλιματικό τύπο στον οποίο ανήκει η ευρύτερη περιοχή και την επίδραση γενικότερα του κλίματος στην εμφάνισή του. Η Υδρόσφαιρα, ως περιεκτική έννοια της παρουσίας του νερού σε έναν τόπο, ενυπάρχει και στο Λεκανοπέδιο. Οι υδρογραφικές εμφανίσεις είναι παρούσες με πολλές και διαφορετικές μορφές, τόσο επιφανειακά όσο και υπόγεια. Εάν δε ληφθεί υπόψη ότι η λίμνη Παμβώτις δεσπόζει στο κεντρικό τμήμα του Λεκανοπεδίου και συνιστούσε-συνιστά καθοριστικό φυσικο-ανθρωπο-γεωγραφικό, περιβαλλοντικό παράγοντα, αιτιολογείται η παρουσία της Υδρογραφίας ως ανεξαρτήτου Κεφαλαίου 6 στη δομή του βιβλίου. Οι μεταβλητές που σχετίζονται με την εμφάνιση των οικοτόπων, οι τύποι ενδιαιτημάτων, τα χαρακτηριστικά των οικοσυστημάτων   που απαντώνται στο Λεκανοπέδιο των Ιωαννίνων, αποτελούν το αντικείμενο του Κεφαλαίου 7.  Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται και στο συγκεκριμένο κεφάλαιο στα χαρακτηριστικά του λιμναίου οικοσυστήματος της Παμβώτιδος καθώς και στις διαχρονικές σχέσεις μεταξύ αυτής και του αστικού συγκροτήματος των Ιωαννίνων. Στο Κεφάλαιο 8 παρουσιάζεται η οικολογική εικόνα που εμφανίζει σήμερα η περιοχή, η προϊστορία και ιστορία της εμφάνισης των προβλημάτων περιβαλλοντικού χαρακτήρα, που έχουν αναδειχθεί ιδίως κατά τις τελευταίες δεκαετίες, καθώς και τα γενεσιουργά τους αίτια. Τέλος προβάλλεται  και τονίζεται η ανάγκη επαναπροσδιορισμού αξιών, θεσμών και πρακτικών επιλογών, οι οποίες αφορούν στις σχέσεις του διπόλου Άνθρωπος και Φυσικό Περιβάλλον  μέσω των οποίων θα καθορισθεί και το μέλλον του λεκανοπεδίου.

Ευχής έργο θα ήταν η εμπεριεχόμενη στο βιβλίο γνώση για το λεκανοπέδιο να οδηγήσει, όχι μόνο στην κατανόηση της αξίας του, αλλά και στη διαμόρφωση αντιλήψεων και πρακτικών που θα λειτουργήσουν υπέρ μιας αγαστής «συνύπαρξης» του ανθρώπινου στοιχείου με τα υπόλοιπα μέλη και μέρη του λεκανοπεδίου, την ορθολογικότερη διαχείρισή του, την αποκατάσταση της περιβαλλοντικής υγείας, όπου έχει διασαλευτεί και τη διασύνδεση όλων των πρακτικών-επεμβάσεων στην περιοχή με το μέλλον στο πλαίσιο της αειφορίας.

Ο Απόστολος Κατσίκης γεννήθηκε στα Γιάννενα και αποφοίτησε από το Πρότυπο Γυμνάσιο της Ζωσιμαίας Σχολής. Είναι πτυχιούχος του Τμήματος  Φυσιογνωσίας και Γεωγραφίας του Πανεπιστημίου Αθηνών και Διδάκτωρ του Πανεπιστημίου του Salzburg της Αυστρίας, όπου σπούδασε σε μεταπτυχιακό επίπεδο Γεωλογία, Γεωγραφία και Περιβαλλοντικές Επιστήμες.

Υπηρέτησε έως το 2012 ως Καθηγητής στο Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων, όπου θεράπευε τα αντικείμενα Γεωγραφία, Διδακτική της Γεωγραφίας, Μελέτη Περιβάλλοντος, Οικολογία και Περιβαλλοντική Εκπαίδευση. Είναι επίσης ιδρυτής και υπήρξε εκλεγμένος Διευθυντής του «Εργαστηρίου Γεωγραφικής και Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης» του ιδίου Τμήματος μέχρι την αφυπηρέτησή του. Το 2012 του απονεμήθηκε ο τίτλος του Ομότιμου Καθηγητή του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων.

Το επιστημονικό-ερευνητικό-συγγραφικό έργο του, που αφορά ευρύτερα σε θέματα Γεωλογίας, Γεωγραφίας και Περιβάλλοντος, έχει αποτυπωθεί σε μονογραφίες, σε δεκάδες άρθρα δημοσιευμένα σε έγκυρα επιστημονικά περιοδικά και έχει γίνει γνωστό μέσω πολυάριθμων ανακοινώσεων σε συνέδρια και ημερίδες εντός και εκτός Ελλάδος. Το ερευνητικό ενδιαφέρον του για τη μελέτη της ευρύτερης περιοχής των Ιωαννίνων, από γεωλογική-γεωγραφική-περιβαλλοντική άποψη, είναι έντονο, συνεχές και μακροχρόνιο. Έχει δημοσιεύσει σειρά μελετών που αναφέρονται ειδικά στην περιοχή του Λεκανοπεδίου όπως, «Φυσική Γεωγραφία του Λεκανοπεδίου των Ιωαννίνων, «Παλαιογεωγραφική εξέλιξη της λίμνης Παμβώτιδος», «Ανθρωπογενείς δραστηριότητες και οι επιπτώσεις τους στην υποβάθμιση του Λεκανοπεδίου Ιωαννίνων», «Η λίμνη των Ιωαννίνων και η σχέσης της με την πόλη» και άλλες. Το παρόν βιβλίο συνιστά συμβολή στην έρευνα, στην καταγραφή και στο αποτύπωμα της δράσης των γεωλογικών-γεωγραφικών-περιβαλλοντικών παραμέτρων στο Λεκανοπέδιο των Ιωαννίνων και έρχεται να προστεθεί στον παραπάνω κύκλο των συναφών δημοσιεύσεων.

.