Ευθύμιος Καξίρας, της Ζωσιμαίας και του Harvard

Υπηρετώντας την αριστεία

  Αυτές τις μέρες συμπληρώνεται ένας χρόνος από τότε που η πολιτική ηγεσία του Υπουργείου Παιδείας απαγόρευσε, με καθεστωτικές πρακτικές και αντιλήψεις, τη λειτουργία της Ζωσιμαίας Σχολής ως Προτύπου Σχολείου. Την ίδια εποχή διατυπώθηκε και η άποψη σύμφωνα με την οποία «η αριστεία είναι ρετσινιά».

Εις ανάμνηση αυτών των «στενάχωρων» γεγονότων και στα πλαίσια της συνέχισης των προσπαθειών μας για αναβάθμιση της δημόσιας παιδείας, αναδημοσιεύσουμε σήμερα την πολύ ενδιαφέρουσα συνέντευξη ενός Αποφοίτου της Ζωσιμαίας Σχολής που υπηρετεί με συνέπεια και αφοσίωση την αριστεία και διακρίνεται στο διεθνές επιστημονικό πεδίο, τιμώντας την τροφό Σχολή και την πατρίδα μας. Πρόκειται για την συνέντευξη του Ευθύμιου Καξίρα που δημοσιεύθηκε στο ένθετο «Κ» της Καθημερινής της 4^ης Μαΐου 2015.

Ο καθηγητής και ερευνητής Ευθύμιος Καξίρας διδάσκει Κβαντική Θεωρία των Στερεών και Πρακτικά Μαθηματικά στο Harvard University. Οι τομείς έρευνας στο διεθνούς φήμης εργαστήριό του είναι: Μέθοδοι Πολλαπλών Κλιμάκων (Multiscale methods), Βιομόρια (Biomolecules), Νανοδομές (Nanostructures), Χημική Μηχανική (Mechanochemistry). Η καινοτομία της ομάδας του αποσκοπεί στην παραγωγή φθηνής ενέργειας.

Είναι ιδιαίτερα ενδιαφέρουσες όλες οι απόψεις που διατυπώνονται στο συγκεκριμένο κείμενο, αλλά – με καθαρά υποκειμενικά κριτήρια – εξετίμησα ιδιαίτερα τις παρακάτω απαντήσεις:

• «το πιο πολύτιμο που μου έδωσε η ελληνική παιδεία είναι η γνώση της αρχαίας ελληνικής γλώσσας (στα χρόνια του ήταν υποχρεωτικό μάθημα): εργαλείο εξαιρετικού κάλλους και δύναμης για πνευματική δημιουργία με οργάνωση και εσωτερική συνοχή. Χώρια ο λεκτικός και εννοιολογικός της πλούτος.»

• «προς το παρόν δεν υπάρχουν οι προϋποθέσεις για να επιστρέψω στην πατρίδα. Το υπάρχον σύστημα είναι βαθιά συντηρητικό και δεν παρέχει καμία κάλυψη εάν προσπαθήσεις να εισαγάγεις καινοτομίες και αλλαγές (έστω και μικρές) προς κάτι καλύτερο. Επιστροφή για καθαρά συναισθηματικούς λόγους δεν ωφελεί.»

 Σταθμοί στη ζωή του

1959: Γεννήθηκε στα Ιωάννινα.

1977: Αποφοίτησε από τη Ζωσιμαία Σχολή. Επιτυγχάνει με τις Πανελλήνιες στο Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο, Σχολή Ηλεκτρολόγων Μηχανικών.

1978: Γίνεται δεκτός με υποτροφία στο ΜIT στη Μασαχουσέτη.

1991: Εκλέγεται επίκουρος καθηγητής στο Τμήμα Φυσικής, Harvard University.

1998: Προάγεται σε καθηγητή με ανάθεση της έδρας «John Hasbrouck van Vleck Professor of Pure and Applied Physics», στο Τμήμα Φυσικής και στη Σχολή Εφαρμοσμένων Επιστημών, Harvard University.