ΠΑΥΛΟΣ ΒΡΕΛΛΗΣ: Ένας απόφοιτος της Ζωσιμαίας Σχολής, καθηγητής των Καλλιτεχνικών στο ιστορικό σχολείο των Ιωαννίνων

Γεννήθηκε στα Γιάννινα στις 25 Μαρτίου του 1923 και πέθανε στην γενέθλια πόλη στις 23 Ιουλίου 2010.

Ήταν μαθητής της Ζωσιμαίας Σχολής από την οποία αποφοίτησε το 1941. Κατά τη διάρκεια της κατοχής συνελήφθη και φυλακίστηκε από τους Γερμανούς. Όντας φυλακισμένος ξεδίπλωσε το καλλιτεχνικό του τάλαντο σκαλίζοντας ανθρώπινες μορφές σε ξύλο και σε πέτρα

Το 1945 εισήχθη στη Ζωσιμαία Παιδαγωγική Ακαδημία, απ’ όπου αποφοίτησε το 1947. Ήδη στα 23 του χρόνια είχε ξεκινήσει να δημιουργεί προτομές ατόμων, μεταξύ των οποίων και του αρχιεπισκόπου Σπυρίδωνος Βλάχου, ο οποίος, λόγω του θαυμασμού για το έργο του, του προσέφερε μεγάλη χρηματική αμοιβή, την οποία ο Βρέλλης αρνήθηκε λέγοντας χαρακτηριστικά ότι: “δε θέλω να αρχίσω την καριέρα μου με χρήματα”. Το 1949 εισήχθη στην Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών από την οποία αποφοίτησε το 1954.

Στη συνέχεια επεκτείνει τις σπουδές του και μαθαίνει χαλκογλυπτική στη Φλωρεντία και ψηφοθετική στη Ραβέννα.

Από της πιο σημαντικές εμπειρίες του υπήρξε η ανάθεση σε αυτόν του έργου της συντήρησης τμημάτων του Μουσείου της Ακρόπολης που στεγάζονταν τότε  στον Ιερό Βράχο. Δούλεψε ακόμα για 3 χρόνια ως ξεναγός στο Αρχαιολογικό Μουσείο, στο οποίο εισηγήθηκε και θεμελίωσε το Τμήμα Αναπαραγωγής Κλασικών Αρχαιοτήτων.

Ο Δάσκαλος στη Ζωσιμαία Σχολή

Από το τέλος της δεκαετίας του 1950 και για πολλά χρόνια υπηρέτησε ως Καθηγητής των Καλλιτεχνικών στη Ζωσιμαία Σχολή Ιωαννίνων και υπήρξε υπόδειγμα Δασκάλου έναντι των μαθητών του ως παιδαγωγός και ως καλλιτέχνης.

Η παρουσία του στη Γεραρά Ζωσιμαία Σχολή άφησε έντονα τα ίχνη του. Κατάφερε με τον μοναδικό τρόπο διδασκαλίας του και με την συζήτηση να καρφιτσώσει στις παιδικές μας ψυχές κάτι που το κουβαλάμε ακόμη: την αγάπη και τον σεβασμό για την Τέχνη.

Παράλληλα υπό την καθοδήγηση του και την διδασκαλία του οι συμμαθητές μας που διέθεταν το «θείο χάρισμα» αναδείχθηκαν αργότερα σε σπουδαίους καλλιτέχνες. Αναφέρω χαρακτηριστικά λίγα, από τα πολλά ονόματα: Θόδωρος Παπαγιάννης, Γλύπτης, Ομότιμος Καθηγητής Α.Σ.Κ.Τ., ιδρυτής του Μουσείου Σύγχρονης Τέχνης στο Ελληνικό Ιωαννίνων, Βασίλης Καζάκος, Χαράκτης, Καθηγητής Α.Σ.Κ.Τ., Κυριάκος Ρόκος, Γλύπτης, Ομότιμος Καθηγητής Πανεπιστημίου Δυτικής Αττικής και Γιώργος Χουλιαράς, Γλύπτης, Καθηγητής Α.Σ.Κ.Τ..

Για να γίνει κατανοητή η μεγάλη επίδραση και επιρροή του Παύλου Βρέλλη στην εξέλιξη όλων αυτών των καλλιτεχνών παραθέτω δύο αποσπάσματα από προσωπικές τους αφηγήσεις:

Θόδωρος Παπαγιάννης: Όταν ήρθε η ώρα να πάω στο Γυμνάσιο ζήτησα να πάω στη Ζωσιμαία επειδή εκεί καθηγητής των τεχνικών ήταν ο Παύλος Βρέλλης. Δυστυχώς η σχέση μου με τον Παύλο Βρέλλη δεν κράτησε πολύ γιατί μετά από 2 χρόνια έφυγε για μετεκπαίδευση. Το μικρό όμως αυτό διάστημα ήταν φαίνεται αρκετό για να συνδεθούμε και να μπολιαστούμε με το μικρόβιο της καλλιτεχνικής ανησυχίας. Σήμερα, μετά από τόσα χρόνια, αναλογίζομαι πόσο καθοριστική ήταν η συμβολή του για την μετέπειτα πορεία μου και όχι μόνο για μένα αλλά για όλους μας (απόσπασμα της ομιλίας του στην Ε.Η.Μ. την 23η Φεβρουαρίου 2011) .

Κυριάκος Ρόκος: Η πρώτη μου συνάντηση με τον  Παύλο Βρέλλη υπήρξε για μένα καθοριστική. Του έδειξα τα «ταξίδια» μου στα περιθώρια των βιβλίων μου, στα τετράδια των μαθηματικών, στα θρανία και εκείνος μου ανταποκρίθηκε σαν να είμαστε φίλοι από χρόνια και με ένα χαμόγελο μου είπε: «ξέρεις, έχεις ένα φοβερό όπλο στα χέρια σου αρκεί να το φροντίζεις με αγάπη. Ξέφυγε από τα περιθώρια των βιβλίων και μίλα σε μεγάλα χαρτιά, για να χωρέσουν όλα»

Εν αρχή είναι ο λόγος, και ο δικός λόγος ήταν αυτός! Πρώτη μου φορά άκουγα τέτοια πράγματα!!!

Αργότερα ήρθε να προστεθεί και η μπόμπα του Αρσένη Γεροντικού: «καλύτερα να είσαι ένα τίποτα, παρά ένας μέτριος» (απόσπασμα της ομιλίας του στην Ε.Η.Μ. την 23η Φεβρουαρίου 2011)

Μουσείο Ελληνικής Ιστορίας

Ο Παύλος Βρέλλης ήταν οραματιστής, είχε στόχους στη ζωή του, είχε ιδανικά, είχε πατριωτισμό με την ευγενέστερη σημασία που μπορεί να έχει ο όρος.

Πραγματοποίησε ένα απίστευτο έργο, με προσωπικό αγώνα και κάνοντας τα πάντα με τα δικά του χέρια δημιούργησε στο Μπιζάνι το Μουσείο Ελληνικής Ιστορίας με κέρινα ομοιώματα και σκηνικά παρμένα από την Ελληνική Ιστορία. Το Μουσείο εγκαινιάστηκε τον Αύγουστο 1995.

Ποίηση

Μια άλλη, λιγότερο γνωστή, ασχολία του Παύλου Βρέλλη ήταν η σύνθεση ποιημάτων. Ο ίδιος είχε εκδώσει μία σειρά από ποιητικές συλλογές: Θύμησες (1969), Φόρμες (1972)(Δ΄ ΓΙΑΝΝΕΝΑ 1982), Σίδερα, Πέτρες και Λουλούδια (1975)(ΤΡΙΤΗ ΕΚΔΟΣΗ / ΓΙΑΝΝΕΝΑ 1981), Ήταν και Είναι (1982) και Λαμαρίνες και Παράνομοι (1982).