Content on this page requires a newer version of Adobe Flash Player.

Get Adobe Flash player

ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΑΠΟΦΟΙΤΩΝ ΖΩΣΙΜΑΙΑΣ ΣΧΟΛΗΣ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ
«ΤΑ ΠΗΡΑΜΕ ΤΑ ΓΙΑΝΝΕΝΑ»
 

του Βασίλη Π. Κονιτσιώτη, δημοσιογράφου, μέλους του ΔΣ του Συλλόγου



Στις αρχές του 20ου αιώνα και συγκεκριμένα την πρώτη δεκαετία αυτού, είχε ωριμάσει η ιδέα της απελευθέρωσης των σκλαβωμένων ελληνικών εδαφών. Το 1908 επεκράτησαν στην Τουρκία οι Νεότουρκοι. Παρά τις διακηρύξεις τους για προσήλωση τους στην Δημοκρατία και τις αρχές τις ισοπολιτείας και ισονομίας, παρά τις υποσχέσεις τους περί ανεξιθρησκίας, η πολιτική που ακολουθούσαν ήταν αντίθετη με τις διακηρύξεις τους. Επεδίωκαν με κάθε μέσον τον εκτουρκισμό των εθνοτήτων που στέναζαν ακόμη κάτω από την κατοχή τους.
Έτσι τα Βαλκανικά κράτη συσπειρώθηκαν και παρά τις διαφορές τους και αντιθέσεις απεφάσισαν να στραφούν εναντίον του δυνάστη. Και δεν είχαν να αντιπαλέψουν μόνο με την Τουρκία. Είχαν απέναντί τους και της Μεγάλες Δυνάμεις της εποχής οι οποίες επίεζαν τα Βαλκανικά κράτη για «αυτοσυγκράτηση» και επίλυση των διαφορών με την Τουρκία με ειρηνικό τρόπο (Το ίδιο μήπως δεν γίνεται και σήμερα)!. Έτσι ο Α΄ Βαλκανικός πόλεμος άρχισε με αφορμή την ρήξη της Τουρκίας με το Μαυροβούνιο (έγινε ανεξάρτητο το 1878) τον Σεπτέμβριο του 1912. Ακολούθησε η κήρυξη του πολέμου από την Ελλάδα κατά της Τουρκίας το 1912 (ήταν ανεξάρτητη από το 1830), η κήρυξη πολέμου από την Βουλγαρία (ήταν ανεξάρτητη από το 1908), και της Σερβίας (που ήταν ανεξάρτητη από το 1878).
Ο πόλεμος τερματίσθηκε με τον θρίαμβο τον ελληνικών όπλων με την συνθήκη του Λονδίνου στις 30-5-1913. Τα σύνορα της Ελλάδος έφθαναν πλέον μέχρι την γραμμή Αίνου – Μήδειας στην Ανατολική Θράκη.
Την ένδοξη εκείνη εποχή απελευθερώθηκε από τον ελληνικό στρατό που είχε επικεφαλής τον τότε διάδοχο του θρόνου Κωνσταντίνο τον Α΄, η Θεσσαλονίκη (26 Οκτωβρίου 1912) που απειλείτο άμεσα από τον Βουλγαρικό στρατό και στη συνέχεια στην Ήπειρο τα δικά μας Γιάννενα μετά από πολιορκία των θεωρουμένων απόρθητων οχυρών του Μπιζανίου. Έπεσαν τα Γιάννενα στις 21 Φεβρουαρίου του 1913 και ο ελληνικός στρατός εισήλθε στην πόλη υπό τους χαιρετιστήριους κανονιοβολισμούς που ριχνόταν από το φρούριο προς τιμήν του. Έπεσαν τα παινεμένα Γιάννενα που ήταν «πρώτα στΆ άρματα στα γρόσια και στα γράμματα.»
Και δεν έπεσαν αμαχητί. Ο πολυπληθής στρατός των Τούρκων ήταν άρτια εξοπλισμένος, τα δε οχυρά του Μπιζανίου εθεωρούντο απόρθητα. Ειδική γερμανική αποστολή είχε οργανώσει τα οχυρά για λογαριασμό των Τούρκων από την εποχή της ειρήνης, τα οχυρά αυτά τα οποία αντέστησαν στις εφόδους του ελληνικού στρατού περίπου τρείς μήνες. Τα οχυρά του Μπιζανίου υπερφαλαγγίστηκαν, χάρις στα παράτολμα σχέδια και τις ηρωικές ενέργειες του Ταγματάρχου Βελισσαρίου, ο οποίος με μικρή δύναμη στρατού κατόρθωσε να τα αποκόψει από την πόλη και να ξεγελάσει τους Τούρκους που είδαν τον ελληνικό στρατό προ των πυλών. Οι επικοινωνίες στα οχυρά είχαν κοπεί από τον ηρωικό ταγματάρχη και οι Τούρκοι ενόμισαν ότι είχαν κυριευθεί. Έτσι ο Διοικητής της πόλης Εσάτ Πασάς απεφάσισε να παραδώσει άνευ όρων την πόλη.
Το βράδυ της 20ης Φεβρουαρίου και ώρα 23:00 έφθασαν στις προφυλακές των ταγμάτων 8ου και 9ου κήρυκες που συνοδεύονταν από τον επίσκοπο Δωδώνης. Οι κήρυκες είχαν έγγραφο του Τούρκου στρατιωτικού διοικητή για την παράδοση της πόλης. Ο ίδιος ο Βελισσαρίου οδήγησε τους απεσταλμένους στο στρατηγείο Εμίν Αγά, στον διάδοχο Κωνσταντίνο. Με αυτόν τον ηρωικό και έξυπνο τρόπο τα Γιάννενα μετά από δουλεία πέντε περίπου αιώνων ήταν και πάλι ελεύθερα. Την επομένη 21η Φεβρουαρίου ο ελληνικός στρατός με επικεφαλής τον τότε διάδοχο εισερχόταν θριαμβευτής στην πόλη των θρύλων.
Οι επί αιώνες υπόδουλοι ραγιάδες έβλεπαν, επί τέλους, την ελληνική σημαία να κυματίζει στο φρούριο της πόλης ενώ η μισητή ημισέληνος είχε υποσταλεί. Χιλιάδες λαού συνωθούνταν στην κάτω Πλατεία, όπου τότε το ξενοδοχείο Αβέρωφ και επευφημούσαν τους απελευθερωτές ήρωες των αγώνων του Έθνους. Χιλιάδες οι ελληνικές σημαίες μικρές και μεγάλες ανέμιζαν παντού που επί χρόνια πολλά, από παππού προς εγγονό φυλαγόταν σε κασσέλες και πατάρια καθώς και σε άλλα κρυφά μέρη περιμένοντας την πολυπόθητη αυγή της ελευθερίας. Χιλιάδες τα πεταμένα φέσια στην πλατεία, φέσια που υποχρέωνε ο κατακτητής να φορούν οι Έλληνες για να διαφέρουν από τους Τούρκους και να φαίνεται από μακριά η εθνικότητά τους. Στην πλατεία αυτή εισήλθε απελευθερωτής ο ελληνικός στρατός, πλατεία που από τότε ονομάστηκε Κωνσταντίνου του Ελευθερωτού.
Είναι ο χώρος προ του Διοικητηρίου της VIIIης Μεραρχίας και του Δημαρχείου στο οποίο πανηγύριζαν επί πολλές μέρες οι παππούδες μας, την ελευθερία που είχαν για αιώνες στερηθεί. Είναι η ιστορική πλατεία που τελείως αψυχολόγητα και ανιστόρητα (!) η Δημοτική αρχή της πόλης μας μετονόμασε σε πλατεία Δημοκρατίας

Βασίλης Π. Κονιτσιώτης
έτος 2006