Content on this page requires a newer version of Adobe Flash Player.

Get Adobe Flash player

ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΑΠΟΦΟΙΤΩΝ ΖΩΣΙΜΑΙΑΣ ΣΧΟΛΗΣ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ
ΕΠΙΣΤΟΛΗ-ΝΤΟΚΟΥΜΕΝΤΟ ΤΟΥ ΣΤΕΦΕΝ ΜΙΛΛΕΡ ΣΤΟ ΕΠΙΣΗΜΟ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟ ΤΟΥ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΥ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟΥ ΑΜΕΡΙΚΗΣ
 

Ο Αμερικανός Καθηγητής Αρχαιολογίας στο Πανεπιστήμιο του Μπέρκλεϋ, Στέφεν Μίλλερ



Ο διάσημος Αμερικανός Καθηγητής Αρχαιολογίας του Πανεπιστήμιου Μπέρκλευ Στέφεν Μίλλερ, με μνημειώδη επιστολή του, προς το επίσημο Περιοδικό του Αμερικανικού Αρχαιολογικού Ινστιτούτου «Archaeology Magazine», με αδιαμφισβήτητα επιστημονικά επιχειρήματα, καταρρίπτει απόλυτα τους ισχυρισμούς των Σκοπίων, περί του δήθεν δικαιώματός τους να αποκαλούνται «ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ» και «ΜΑΚΕΔΟΝΕΣ»!
Με αφορμή προκλητικό άρθρο του Δημοσιογράφου Matthew Brunwasser, κατοίκου Βουλγαρίας, για τα Σκόπια, υπό τον τίτλο «Letter From Macedonia: Owning Alexander», που δημοσιεύθηκε στο προηγούμενο τεύχος Ιανουαρίου - Φεβρουαρίου του αμερικανικού περιοδικού «Archaeology», ο Καθηγητής ανατρέπει με γραπτή επιστολή του το «θεμελιώδες ιδεολόγημα» των Σκοπίων, τεκμηριώνοντας πως η περιοχή εκείνη ήταν η Παιονία συνεπώς δεν έχουν δικαίωμα οι σημερινοί Σκοπιανοί κάτοικοί της, να αποκαλούν το κράτος τους «Μακεδονία», αλλά ούτε και τους εαυτούς τους «Μακεδόνες», όπως δεν μπορούν να το κάνουν λόγου χάρη και «οι Αιγύπτιοι»!

Προς
τον εκδότη του περιοδικού «Αρχαιολογία»
36-36 33rd Street
Long Island City, NY 11106
U.S.A.


"Αγαπητέ κύριε,
Άνοιξα σήμερα το τεύχος του Ιανουαρίου / Φεβρουαρίου του περιοδικού «Αρχαιολογία» και με ανυπομονησία διάβασα το «Γράμμα από την Μακεδονία» για να ανακαλύψω απλά ότι ήταν ένα … γράμμα από την αρχαία Παιονία την γη που βρίσκεται βόρεια του όρους Βαρμούς και του όρους Όρβηλος. Η εργασία του Livy που αναφέρεται στην δημιουργία της Ρωμαϊκής επαρχίας της Μακεδονίας (45.29.7 και 12), καθιστά σαφές ότι οι Παίονες ζούσαν στα βόρεια εκείνων των βουνών που σήμερα αποτελούν τα γεωγραφικά φυσικά σύνορα της Ελλάδος και νότια των Δαρδανίων που είναι σήμερα το Κόσοβο. Ο Στράβων (7. παρ. 4) αναφέρει λακωνικά οτι η Παιονία ήταν βόρεια της Μακεδονίας και η μόνη σύνδεση από την μια περιοχή στην άλλη, η οποία υπάρχει και σήμερα, είναι το φαράγγι του ποταμού Αξιού (ή Βαρδάρη). Με άλλα λόγια η χώρα που περιγράφεται από τον Matthew Brunwasser στο «Κατέχοντας τον Αλέξανδρο» ήταν η Παιονία στην αρχαιότητα.
Παρόλο ότι ο Φίλιππος ο Δεύτερος, ο πατέρας του Αλέξανδρου, το 359 π.χ., είχε υποτάξει εκείνους τους κατοίκους (Diodorus Siculus 16.4.2), οι κάτοικοι αυτοί δεν υπήρξαν ποτέ Μακεδόνες και δεν έζησαν ποτέ στην Μακεδονία. Πράγματι, ο Δημοσθένης (Ολύνθιοι 1.23) αναφέρει ότι είχαν υποδουλωθεί από τον Μακεδόνα Φίλιππο και συνεπώς χωρίς αμφιβολία δεν ήταν Μακεδόνες. Ο Ισοκράτης (5.23) λέει το ίδιο. Κατά παρόμοιο τρόπο, παραδείγματος χάριν, οι Αιγύπτιοι, συμπεριλαμβανομένης και της διάσημης Κλεοπάτρας, οι οποίοι είχαν υποδουλωθεί από τον Αλέξανδρο και κυβερνήθηκαν από τους Μακεδόνες, οι ίδιοι δεν θεώρησαν ποτέ τους εαυτούς τους Μακεδόνες και η Αίγυπτος δεν ονομάστηκε ποτέ Μακεδονία και από ότι γνωρίζω δεν επιζητεί να αποκαλείται με αυτό το όνομα σήμερα.
Βέβαια, όπως αναφέρει ο Θουκυδίδης (2.29), οι Μακεδόνες είχαν καταλάβει «μια στενή λουρίδα της Παιονίας κατά μήκος του Αξιού ποταμού από το εσωτερικό της Πέλλας ως την θάλασσα». Ως εκ τούτου θα ήταν κατανοητό εάν ο λαός στην νέα δημοκρατία που έχει κέντρο τα Σκόπια αποκαλούνταν Παίονες και διεκδικούσαν την γη που περιγράφει ο Θουκιδίδης.
Πράγματι, γιατί ο σύγχρονος κάτοικοι της αρχαίας Παιονίας προσπαθούν να αποκαλούν τους εαυτούς τους Μακεδόνες και την γη τους Μακεδονία;
Ο κ. Brunwasser (σελ. 55) αναφέρεται στους ελληνικούς ισχυρισμούς «ότι εγείρονται αξιώσεις επί Ελληνικού εδάφους» και επισημαίνει ότι «η βόρεια επαρχία της Ελλάδος ονομάζεται επίσης Μακεδονία». Αγνοώντας το γεγονός ότι η περιοχή αυτή της νεοτέρας Ελλάδος ονομάζεται Μακεδονία για περισσότερο από 2500 χρόνια (βλέπε inter alios, Ηρόδοτος 5.17; 7.128, et alibi), η πρόσφατη ιστορία δείχνει ότι οι Ελληνικές ανησυχίες είναι δικαιολογημένες. Για παράδειγμα, χάρτης που τυπώθηκε στα Σκόπια το 1992 (Σχήμα 1) δείχνει ξεκάθαρα ότι η Μακεδονία εκτείνεται από τη γη της Παιονίας προς Νότο μέχρι τον Όλυμπο, δηλαδή περιλαμβάνει τις αρχαίες περιοχές της Παιονίας και Μακεδονίας σε μια οντότητα. Οι ίδιες αξιώσεις είναι σαφείς σε χαρτονόμισμα της Δημοκρατίας της Μακεδονίας που δείχνει τον Λευκό Πύργο της Θεσσαλονίκης της Ελλάδος σαν ένα από τα δικά της μνημεία. Υπάρχουν πολύ περισσότερα παραδείγματα σε ημερολόγια, Χριστουγεννιάτικες κάρτες, αυτοκόλλητα αυτοκινήτων κ.λ.π. που δηλώνουν τις ίδιες αξιώσεις.
Περαιτέρω ο κ. . Brunwasser έχει αναφερθεί θετικά (International Herald Tribune 10/1/08) στην εργασία του «Μακεδονικού Ινστιτούτου Στρατηγικής Έρευνας», όπου γίνεται αναφορά σε ένα εδάφιο της Καινής Διαθήκης «στις Πράξεις 16:9» στο οποίο περιγράφεται ότι εμφανίσθηκε στον Απόστολο Παύλο άνδρας Μακεδόνας ικετεύοντάς τον: «Έλα στην Μακεδονία και βοήθησέ μας». Αλλά που πήγε ο Παύλος στην Μακεδονία; Πήγε στην Νεάπολη (Καβάλα), στους Φιλίππους, στην Αμφίπολη, στην Απολλωνία, στην Θεσσαλονίκη και στην Βέροια (Πράξεις 16:11 - 17:10), όλες αυτές οι πόλεις βρίσκονται στην περιοχή της αρχαίας Μακεδονίας και καμία στην Παιονία. Τι αξιοπιστία μπορεί να έχουν τα πορίσματα ενός Ινστιτούτου που έχει έδρα τα Σκόπια και επικαλείται ένα ταξίδι που έγινε στην Μακεδονία της αρχαίας εποχής που είναι σήμερα η βόρεια επαρχία της Ελλάδος;
Διερωτώμαι τι συμπέρασμα θα βγάζαμε εάν κάποιο μεγάλο νησί στις νότιες ακτές των Η.Π.Α. (Σ.Σ. προφανώς εννοεί την Κούβα) αποκαλούσε τον εαυτό του Φλώριδα, και τύπωνε στα χαρτονομίσματά του εικόνες από τον κόσμο του Ντίσνεϋ και κυκλοφορούσε χάρτες που απεικόνιζαν την Μεγάλη Φλώριδα (Σ.Σ. περιλαμβάνοντας αμερικανικά εδάφη). Βέβαια δεν υπάρχει αμφιβολία τι είχε στο μυαλό του για το θέμα «Μακεδονία» ο Υπουργός των Εξωτερικών των Η.Π.Α. Edward Stettinius στις 26 Δεκεμβρίου του 1944 όταν έγραφε: «Το Υπουργείο έχει επισημάνει με ανησυχία την αυξανόμενη προπαγάντα, τις φήμες και τις ημιεπίσημες ανακοινώσεις που ευνοούν μια αυτόνομη Μακεδονία. Οι φήμες αυτές προέρχονται κυρίως από την Βουλγαρία, αλλά και από Γιουγκοσλάβους αντάρτες και άλλες πηγές, με συνέπεια η Ελληνική περιοχή να συμπεριληφθεί στο σχεδιαζόμενο νέο κράτος. Η Κυβέρνηση αυτή θεωρεί την κουβέντα περί Μακεδονικού «έθνους», Μακεδονικής «Πατρικής Γης» ή Μακεδονικής «Εθνικής Συνείδησης» ως αδικαιολόγητη δημαγωγία που δεν εκπροσωπεί καμία εθνική ούτε πολιτική πραγματικότητα και η παρούσα ανακίνηση του θέματος αυτού αποτελεί πρόσχημα για επιθετική πρόθεση εναντίον της Ελλάδος» (Πηγή: U.S. State Department, Foreign Relations vol viii, Washington, D.C., Circular Airgram (868.014/26Dec1944).
Ο κ. Brunwasser, εν τούτοις συνεχίζει δηλώνοντας με προφανή δυσφορία, ότι η Ελλάδα θεωρεί «τον Αλέξανδρο τον τρίτο τον Μακεδόνα» (τον Μέγα Αλέξανδρο) … ως Έλληνα.
Αυτή η τοποθέτηση μου προκαλεί σύγχυση. Τι υπάρχει εκεί για διεκδίκηση; Ο προ-προ-προ πάππος του Αλέξανδρου, ο Αλέξανδρος ο πρώτος, πιστοποιήθηκε σαν Έλληνας στην Ολυμπία και σύμφωνα με τις λέξεις του πατέρα της ιστορίας «Τυγχάνει να γνωρίζω ότι (οι πρόγονοι του Αλέξανδρου) είναι Έλληνες» (Ηρόδοτος 5.22). Ο πατέρας του Αλέξανδρου, ο Φίλιππος, κέρδισε πολλούς ιππικούς αγώνες στην Ολυμπία και στους Δελφούς (Πλούταρχος, Αλέξανδρος 4.9, Moralia 105A) τα δυο πιο Ελληνικά από όλα τα ιερά της αρχαίας Ελλάδος όπου όσοι δεν ήσαν Έλληνες δεν επιτρεπόταν να αγωνισθούν. Εάν ο Φίλιππος ήταν Έλληνας, δεν θα ήταν Έλληνας και ο γιος του;
Όταν ο Ευριπίδης - ο οποίος πέθανε και θάφτηκε στην Μακεδονία (Θουκυδίδης apud Pal. Anth. 7.45; Pausanias 1.2.2; Diodorus Siculus 13.103) - έγραψε το έργο του «Αρχέλαος» προς τιμήν του μεγάλου θείου του Αλέξανδρου, το έγραψε στην Σλαβική γλώσσα; Όταν έγραψε τις «Βάκχες», ενώ ήταν στην αυλή του Αρχέλαου, μήπως δεν το έγραψε στα Ελληνικά, όπως έχει φθάσει σε εμάς; Ή να φαντασθούμε ότι ο Ευριπίδης ήταν «Μακεδών» που έγραφε στα Σλαβικά (σε χρονική περίοδο που η γλώσσα αυτή δεν ήταν βεβαιωμένη) τα οποία μεταφραζόταν στα Ελληνικά;
Σε ποια γλώσσα ο Αριστοτέλης δίδασκε τον Αλέξανδρο; Ποια γλώσσα μετέφερε μαζί του ο Αλέξανδρος στην εκστρατεία του προς ανατολάς; Γιατί έχουμε αρχαίες επιγραφές στα Ελληνικά σε περιοχές που κατέλαβε ο Αλέξανδρος μέχρι το Αφγανιστάν και όχι στα Σλαβικά; Γιατί η Ελληνική γλώσσα έγινε η γλώσσα της αυτοκρατορίας του Αλέξανδρου εάν ήταν πράγματι «Μακεδών»; Γιατί γράφθηκε η Καινή Διαθήκη στα Ελληνικά και όχι στα Σλαβικά;
Στη σελίδα 57 του καλούμενου ως «Γράμμα από την Μακεδονία» υπάρχει φωτογραφία του συγγραφέα που στέκεται «μπροστά από χάλκινο άγαλμα του Μεγάλου Αλεξάνδρου στην πόλη Πρίλεπ». Το άγαλμα είναι προφανώς σύγχρονο, αλλά η ερώτηση είναι αν ο πραγματικός Αλέξανδρος της ιστορίας θα μπορούσε να διαβάσει την Σλαβική επιγραφή κάτω από τα πόδια του. Δεδομένου ότι ιστορικά η Σλαβική εμφανίσθηκε μετά από την Ελληνική γλώσσα, η απάντηση είναι προφανής.
Παρόλο που η αρχαιολογική εργασία του κ. Brunwasser αναφορικά με την Παιονία είναι ευπρόσδεκτη, η υιοθέτηση και προώθηση της νέας πολιτικής θέσης του λαού της αναφορικά με την χρήση του ονόματος Μακεδονία δεν είναι μόνο απαράδεκτη, αλλά αποτελεί κακή υπηρεσία στους αναγνώστες του περιοδικού «Αρχαιολογία», που ενδιαφέρονται για ιστορικά γεγονότα. Αλλά και η απόφαση του περιοδικού «Αρχαιολογία» -έκδοση του Αρχαιολογικού Ινστιτούτου της Αμερικής - να δημοσιεύσει αυτές τις ιστορικές ανοησίες προσφέρει κακή υπηρεσία στην δική του φήμη.
Ας ειπωθεί για άλλη μια φορά: η περιοχή της αρχαίας Παιονίας ήταν μέρος της Μακεδονικής Αυτοκρατορίας, όπως ήταν και η Έφεσος, η Τύρος, η Παλαιστίνη, η Μέμφιδα, η Βαβυλώνα, τα Τάξηλα, και πολλές ακόμα πόλεις. Μπορεί κατ' αυτή τη λογική να είχαν γίνει προσωρινά «Μακεδονικές» αλλά ποτέ καμία από εκείνες τις περιοχές δεν ήταν φυλετικά πραγματικά «Μακεδονία».
Επιτρέψτε μου να κλείσω αυτή την εξήγηση, κάνοντας την εξής πρόταση για να λυθεί το σύγχρονο ερώτημα για την χρήση του ονόματος «Μακεδονία». Η Ελλάδα πρέπει να προσαρτήσει την Παιονία - αυτό έκανε και ο Φίλιππος ο δεύτερος το 359 π.Χ. Και αυτό θα φαινόταν αποδεκτό από τους σύγχρονους κατοίκους εκείνης της περιοχής μια και υποστηρίζουν ότι είναι Έλληνες με την ιδιοποίηση του ονόματος Μακεδονία και του διασημότερου Μακεδόνα, του Μεγάλου Αλεξάνδρου. Κατόπιν οι σύγχρονοι άνθρωποι
αυτής της νέας Ελληνικής επαρχίας θα μπορούσαν να μάθουν να ομιλούν και να διαβάζουν την Ελληνική γλώσσα, κατ’ ελπίδα το ίδιο καλά όπως έκανε και ο Αλέξανδρος."


Με εκτίμηση
Stephen G. Miller
Professor Emeritus, University of California, Berkeley


Ευχαριστούμε τον απόδημο στις Η.Π.Α. απόφοιτο της Ζωσιμαίας Σχολής Δρ. Νικόλαο Μπλέτσο που μας έστειλε την πρωτότυπη αγγλική επιστολή.

Την μετάφραση επιμελήθηκε ο Λάζαρος Σακελλαρίου.

Φωτογραφίες:

01. Χάρτης που τυπώθηκε στα Σκόπια το 1992 δείχνει ξεκάθαρα ότι η Μακεδονία εκτείνεται από τη γη της Παιονίας προς Νότο μέχρι τον Όλυμπο, δηλαδή περιλαμβάνει τις αρχαίες περιοχές της Παιονίας και Μακεδονίας σε μια οντότητα.
02. Ο Edward Reilly Stettinius, Jr. (22 Οκτ. 1900 - 31 Οκτ. 1949) διετέλεσε Υπουργός των Εξωτερικών των Η.Π.Α. από το 1944 έως το 1945, όταν Πρόεδροι των Η.Π.Α. ήταν ο Φρανκλίνος Ρούζβελτ και ο Χάρυ Τρούμαν.
03. Σύγχρονο χάλκινο άγαλμα του Μεγάλου Αλεξάνδρου. Η ερώτηση είναι αν ο πραγματικός Αλέξανδρος της ιστορίας θα μπορούσε να διαβάσει την Σλαβική επιγραφή κάτω από τα πόδια του.