Content on this page requires a newer version of Adobe Flash Player.

Get Adobe Flash player

ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΑΠΟΦΟΙΤΩΝ ΖΩΣΙΜΑΙΑΣ ΣΧΟΛΗΣ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ
ΛΙΓΑ ΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΟ ΚΑΠΕΛΟ ΤΗΣ ΖΩΣΙΜΑΙΑΣ ΣΧΟΛΗΣ
 

του Γιάννη Δήμου, απόφοιτου της Ζωσιμαίας Σχολής



"Για έξι σχολικά έτη φορούσα το καπέλο της Ζωσιμαίας Σχολής Ιωαννίνων το οποίο, ενώ κατά κάποιο τρόπο το είχα ξεχάσει, το θυμήθηκα πρόσφατα, όταν το είδα στο εξώφυλλο του 27ου τεύχους του περιοδικού ΖΩΣΙΜΑΔΕΣ.
Με την ευκαιρία, ευχαριστώ και συγχαίρω τον κ. Λάζαρο Σακελλαρίου για τη διάσωση του καπέλου, έστω και ως φωτογραφία στο εξώφυλλο του περιοδικού.
Έτσι, με βάση την ενθύμησή μου, έκανα κάποιες σκέψεις σχετικές με το καπέλο, τις οποίες διατυπώνω με τα παρακάτω λίγα λόγια:
Η αξία και η σημασία του καπέλου δε βρισκόταν στο σχήμα αλλά στο σήμα που είχε μπροστά του με τα κεφαλαία γράμματα Ζ. Σ. Το σχήμα του δεν το είχε προτείνει ούτε το είχε σχεδιάσει κάποιος μαθητής. Όποιος όμως έμπαινε στη Σχολή, φυσικό ήταν να αποδεχθεί και τον κανονισμό της. Έτσι, ως μαθητής της Ζωσιμαίας, φορούσα και εγώ το καπέλο, ανεξάρτητα αν μου άρεγε ή όχι.
Όμως, εδώ που τα λέμε, μου άρεγε. Όταν το φορούσα, αισθανόμουν μία ικανοποίηση, επειδή είχε τα αρχικά γράμματα της Ζωσιμαίας η οποία τότε ήταν αξιοζήλευτη. Όλα τα σχολικά καπέλα είχαν κάποιο βάρος. Το καπέλο όμως της Ζωσιμαίας είχε "ειδικό βάρος".
Το ίδιο ασφαλώς θα αισθανόμουν, εάν δεν ήταν καπέλο αλλά κάτι άλλο π. χ. μία κονκάρδα, όπως είχαν οι μαθήτριες του Γυμνασίου θηλέων, και αργότερα της Ζωσιμαίας Σχολής, αρκεί να δήλωνε το όνομα της Σχολής.
Ως καπέλο στο σύνολό του θα μπορούσε ασφαλώς να ήταν διαφορετικό, αλλά πώς θα μπορούσε να είναι καλλίτερο δε γνωρίζω. Μήπως θα ήταν καλλίτερο, εάν ήταν ρεπούμπλικα, τραγιάσκα, κασκέτο, σκούφος, δίκοχο, ή φέσι;
Φαίνεται ότι οι τότε αρμόδιοι, ορθά σκεπτόμενοι, δεν ενέκριναν κάποιο από αυτά για μαθητικό καπέλο, και έτσι κατέληξαν στο "περί ου ο λόγος".
Όσο για το χρώμα του το οποίο μάλλον ήταν μπλε, θα μπορούσε να ήταν "άσπρο, κόκκινο, κίτρινο,….", αλλά προτιμήθηκε το μπλε, ίσως για να θυμίζει την ελληνική σημαία.
Αυτό λοιπόν το καπέλο, μιμούμενος βέβαια άλλους συμμαθητές μου, το πίεζα στα πλάγια και κατά κάποιο τρόπο το φορούσα και λίγο στραβά για να φαίνεται και λίγο μάγκικο.
Αυτό το σπάσιμο στα πλάγια έδινε στο μαθητή και τη δυνατότητα να το κρατάει εύκολα στο χέρι και να το βάζει στη ζώνη και στις τσέπες του παντελονιού του. Έτσι, όταν χρειαζόταν έκανε και την επίδειξή του.
Αυτός ήταν ο λόγος του τσαλακώματος του καπέλου και κανένας άλλος. Το ίδιο κάνουν οι μαθητές και τώρα, όχι βέβαια με το καπέλο, αφού δεν είναι υποχρεωτικό, αλλά με τα σχισμένα παντελόνια τους ή με τα μαλλιά τους που τα κάνουν ό, τι θέλουν ακόμη και καρφάκια. Τότε που τα μαλλιά μας ήταν κοντά και σκεπάζονταν από το καπέλο, πιέζαμε και εμείς μονάχα το καπέλο και νομίζαμε ότι κάτι κάνουμε ή μάλλον ότι κάτι είμαστε.
Πάντως, όταν αποφοίτησα και το έβγαλα, εδώ που τα λέμε, ανακουφίστηκα. Αυτό ήταν φυσικό, γιατί το ίδιο συμβαίνει και με το καπέλο του στρατού και με τα σχολικά βιβλία. Πολλοί μαθητές δε διστάζουν ακόμη και να τα κάψουν στο τέλος της σχολικής χρονιάς.
Καλό ήταν λοιπόν το καπέλο για την εποχή του, και για τις απαιτήσεις που είχαν οι άνθρωποι τότε από τους μαθητές. Ήθελαν, όποιοι ήταν μαθητές, όχι μόνο να είναι, αλλά και να φαίνονται, για να θυμηθούμε και λίγο τη γυναίκα του Καίσαρα.
Οι απαιτήσεις αυτές της τότε κοινωνίας άγγιζαν ακόμη και τους ίδιους τους καθηγητές. Δεν ήταν επιτρεπτό π. χ. ένας καθηγητής να κυκλοφορεί δημόσια, όχι βέβαια χωρίς καπέλο, αλλά χωρίς να είναι ντυμένος "καθώς πρέπει".
Τώρα πλέον το καπέλο ανήκει στο παρελθόν, αφού έπαιξε το ρόλο του. Έτσι ας το βλέπουμε τουλάχιστο ως παραδοσιακό στοιχείο που είναι μόνο για το Μουσείο.
Αυτά ως προσωπικές και μόνο προσωπικές αναμνήσεις και σκέψεις για το καπέλο της Ζωσιμαίας Σχολής. Ποιος ξέρει πού να βρίσκεται τώρα το καπέλο που φορούσα τότε; Τέλος πάντων. Οπωσδήποτε όμως δεν βρίσκεται στο χώρο της λήθης γιατί είναι άρρηκτα δεμένο με τα νεανικά μας χρόνια.
Είναι αυτονόητο ότι οι παραπάνω αναμνήσεις, ως καθαρά προσωπικές που είναι, σε καμία περίπτωση δε διεκδικούν την μοναδικότητα. Αντιθέτως είναι σεβαστή κάθε άλλη από όποιον έχει φορέσει το καπέλο της Ζωσιμαίας Σχολής Ιωαννίνων."

Φωτογραφίες:

01. Το σήμα του καπέλου

02. Η κονκάρδα των μαθητριών