Content on this page requires a newer version of Adobe Flash Player.

Get Adobe Flash player

ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΑΠΟΦΟΙΤΩΝ ΖΩΣΙΜΑΙΑΣ ΣΧΟΛΗΣ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ
Μία απάντηση και προσπάθεια τοποθέτησης στην πρόταση του συμμαθητή μου Σάκη Δάλλα για την επαναλειτο
 

Ναπολέων Ροντογιάννης, Μέλος του ΔΣ του Συλλόγου των Αποφοίτων της Ζωσιμαίας Σχολής
Αθήνα 29/06/2008

Σημείωση: Ότι κείμενο υπάρχει με μπλε γράμματα αφορά ακριβές αντίγραφο από το κείμενο του κ. Σάκη Δάλλα.



Για καλύτερη ενημέρωση των αναγνωστών παραθέτω πρώτα το παρακάτω:

1) Αγαθοεργά Καταστήματα Ιωαννίνων και η σχέση τους με τα Σχολεία των Ιωαννίνων
Το μεγαλύτερο μέρος της ακίνητης περιουσίας των Αγαθοεργών Καταστημάτων δεν έχει καμιά οικονομική απόδοση. Αυτό συμβαίνει γιατί η χρήση των περισσότερων ακινήτων έχει παραχωρηθεί δωρεάν στο Υπουργείο Παιδείας και Θρησκευμάτων στην εποπτεία του οποίου ανήκουν τα Αγαθοεργά Καταστήματα και στεγάζονται σΆ αυτά το 50% και πλέον των σχολείων της πόλεως.
Πρέπει να δοθεί δε ιδιαίτερη σημασία στο γεγονός ότι από το 1806 που πρωτοεμφανίζονται τα Αγαθοεργά Καταστήματα μέχρι και το 1963 που έκτισε το Ελληνικό Κράτος το πρώτο Σχολείο στα Ιωάννινα, τα σχολεία της πόλεως Ιωαννίνων στεγάζονταν αποκλειστικά και μόνον σε κτίρια των Αγαθοεργών Καταστημάτων.
Τα κτίρια αυτά των Σχολείων ανεγέρθηκαν από τα Αγαθοεργά Καταστήματα, με χρήματα των Ευεργετών ή αγοράστηκαν με χρήματά τους, κυρίως των Ζωσιμάδων. Η απόδοση βέβαια αυτών των κτιρίων δεν είναι οικονομική, έχει σχέση με την μόρφωση των Ελληνόπουλων, αυτή η απόδοση είναι ανεκτίμητη και συμβαδίζει με το πνεύμα και τη θέληση των Ευεργετών. Πολύ σωστά τα Αγαθοεργά Καταστήματα μετά την απελευθέρωση των Ιωαννίνων, χτίζανε Σχολεία  (με χρήματα κυρίως των Αδελφών Ζωσιμάδων) και τα παραχωρούσαν στο κράτος. Θα μπορούσαν να σταθούν μόνον στην εντολή της διαθήκης για ένα Σχολείο και τα χρήματα να πάνε για άλλους αγαθοεργούς σκοπούς ή θα μπορούσε να είχαν δημιουργηθεί Σχολεία με Θεοκρατικές αντιλήψεις. Είναι σωστό λοιπόν, που παραχωρήθηκαν στο Ελληνικό κράτος και ακολούθησαν την εκπαίδευση που όριζε αυτό. Αν είναι σωστή ή όχι η εκπαίδευση, αυτό εξαρτάται πλέον, από τους Έλληνες και τις Κυβερνήσεις τους.

Τα σχολεία που ανήκουν στην κυριότητα των Αγαθοεργών Καταστημάτων στα Γιάννενα, και χρησιμοποιεί  δωρεάν  το Ελληνικό Κράτος είναι:

"Γεραρά Ζ Ω Σ Ι Μ Α Ι Α    Σ Χ Ο Λ Η"

Βρίσκεται επί των οδών Κοραή και Ζωσιμάδων, εκτάσεως 4.290 τετραγωνικών μέτρων. Το εμβαδόν του κτιρίου είναι 1250 τετραγωνικά μέτρα περίπου και στεγάζεται σΆ αυτό το 1ο Γυμνάσιο Ιωαννίνων  με 350 μαθητές.
Η Σχολή λειτούργησε, το πιθανότερο από το 1833. ¶λλαξε κτήριο και στη συνέχεια,  το νεοκλασικό σημερινό κτήριο ολοκληρώθηκε κατά τα έτη 1901-1904, όταν τα Γιάννενα  ήταν υπό τον Τουρκικό Ζυγό. Κάθε χρόνο αποφοιτούσαν περίπου 40 μαθητές, οι περισσότεροι από τους οποίους διοριζόταν σαν δάσκαλοι σε Ελληνικά Σχολεία της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας.
Ορισμένοι μαθητές, ως υπότροφοι της Σχολής, συνέχιζαν τις σπουδές τους στο Πανεπιστήμιο Αθηνών, το οποίο με ψήφισμά του, μετά το 1860, δεχόταν τους απόφοιτους της Ζωσιμαίας να εγγράφονται χωρίς εξετάσεις.
Η Σχολή είχε τις ονομασίες "Δημόσια Ελληνική Σχολή", "Γενική Ελληνική Σχολή"  και από τα μέσα περίπου του 19ου αιώνα "Ζωσιμαία Σχολή".
Παραχωρήθηκε στο κράτος μετά την απελευθέρωση, το 1920 περίπου.
Η Σχολή καταστράφηκε με τον βομβαρδισμό των Ιωαννίνων κατά την περίοδο του ΒΆ Παγκοσμίου πολέμου και αναστηλώθηκε το 1956.
Λειτούργησε ως πρότυπο από το 1937, μετά τον βομβαρδισμό της, μεταστεγάστηκε στο "Ρουμανικό Σχολείο" και οι μαθητές της συνέχισαν τις σπουδές τους  το 1957 στην Νέα Ζωσιμαία Σχολή.
Εδώ υπάρχει μια ιδιομορφία. Το κτήριο που χτίστηκε σύμφωνα με τη διαθήκη των Ζωσιμάδων, στέγασε όταν επισκευάστηκε το Σχολείο Αρρένων  και οι μαθητές της Ζωσιμαίας μεταφέρθηκαν στο νέο κτήριο που πήρε την ονομασία "Ζωσιμαία Σχολή Ιωαννίνων", ήταν μεγαλύτερο, ποιο σύγχρονο και συνέχισε να λειτουργεί σαν πρότυπο.
Ίσως να ήταν και ένας ελιγμός του Αρχιεπισκόπου Σπυρίδωνος, που χειρίζονταν μετά τον πόλεμο αυτό το θέμα και έτσι τα Γιάννενα απέκτησαν κα ένα άλλο μεγάλο Σχολείο, μέσα στην Πόλη. 

Ζ Ω Σ Ι Μ Α Ι Α    Π Α Ι Δ Α Γ Ω Γ Ι Κ Η   Α Κ Α Δ Η Μ Ι Α

Συγκρότημα εκπαιδευτηρίων  που καταλαμβάνει το οικοδομικό τετράγωνο που περικλείεται από τις οδούς Δωδώνης, Καλιάφα, Αράπη και Σαλαμάγκα, συνολικού εμβαδού 16.950,60 τετραγωνικών  μέτρων.  Το κτίριο είναι συνολικού εμβαδού 5.270 τετραγωνικών μέτρων και κτίστηκε κατά τα έτη 1927 -1938 και στεγάζονται σΆ αυτό 6 Δημοτικά Σχολεία, 2 Νηπιαγωγεία και 2 Λύκεια με 1800 μαθητές περίπου.
Στο ίδιο οικοδομικό τετράγωνο και από την πλευρά της οδού Κ. Αράπη, υφίσταται και κτίριο εμβαδού 960 τετραγωνικών  μέτρων περίπου όπου στεγάζονται ο Βρεφονηπιακός Σταθμός των Αγαθοεργών Καταστημάτων Ιωαννίνων δυναμικότητας 50 νηπίων και 50 βρεφών και η Σχολή Βυζαντινής Μουσικής δυναμικότητας 200 μαθητών. Το παραπάνω ακίνητο περιήλθε στα Αγαθοεργά Καταστήματα τμηματικά και κατά διάφορα χρονικά διαστήματα.
Εντός του κτιρίου της Ζωσιμαίας Παιδαγωγικής Ακαδημίας υπάρχει η αίθουσα τελετών «Αρχιεπισκόπου Σπυρίδωνα» η οποία χρησιμοποιείται από τα Αγαθοεργά Καταστήματα Ιωαννίνων, το Ίδρυμα Κωνσταντίνου Κατσάρη και την Ιερά Μητρόπολη Ιωαννίνων, αποκλειστικά και μόνο :
για πολιτιστικές εκδηλώσεις,
για συνέδρια, ομιλίες πνευματικού και καλλιτεχνικού περιεχομένου,
για θεατρικές και κινηματογραφικές παραστάσεις.
Επιτρέπεται η διοργάνωση πολιτιστικής και μόνον εκδήλωσης και από άλλους πολιτιστικούς ή επιστημονικούς φορείς με τις προϋποθέσεις και τους όρους που έχει θέσει η Εκπαιδευτική Επιτροπή. 

Κ Α Π Λ Α Ν Ε Ι Ο Σ    Σ Χ Ο Λ Η

Εκπαιδευτικό συγκρότημα που βρίσκεται επί των οδών Καπλάνη, Παπάζογλου και Ν. Παπαδοπούλου. Κτίστηκε κατά τα έτη 1921-1925 με χρήματα του Κληροδοτήματος Νικολάου Π. Ζωσιμά. Το οικόπεδο έχει εμβαδόν 3.142 τ.μ. και τα κτίρια που βρίσκονται σΆ αυτό καταλαμβάνουν επιφάνεια 1537 τετραγωνικών μέτρων και λειτουργούν εκεί 2 Δημοτικά Σχολεία, η Καπλάνειος Δημοτική Σχολή, το 1ο Ελισαβέτειο Δημοτικό Σχολείο και 2 Νηπιαγωγεία  με 550 μαθητές περίπου.

Βον   Ε Λ Ι Σ Α Β Ε Τ Ε Ι Ο Ν

Διδακτήριο που βρίσκεται στην οδό Ελισ. Καστρισόγια. Κτίστηκε κατά τα έτη 1960-63 επί οικοπέδου εκτάσεως 3.535 τετραγωνικών μέτρων και έχει επιφάνεια 2.066 τετραγωνικά μέτρα.
Στεγάζονται σΆ αυτό 2 Δημοτικά Σχολεία και 2 Νηπιαγωγεία με 550 μαθητές περίπου.

Π Α Υ Λ Ι Δ Ε Ι Ο Σ   Σ Χ Ο Λ Η

Διδακτήριο που βρίσκεται στην οδό Σουλίου. Κτίστηκε κατά τα έτη 1960-63 επί οικοπέδου εκτάσεως 2.600 τετραγωνικών μέτρων και έχει επιφάνεια 2.849 τετραγωνικά μέτρα.
Στεγάζονται σΆ αυτό 2 Δημοτικά Σχολεία και 2 Νηπιαγωγεία με 550 μαθητές περίπου.

Β Α Λ Α Ν Ε Ι Ο Σ   Σ Χ Ο Λ Η

Διδακτήριο που βρίσκεται στην οδό Γυναικών Πίνδου. Κτίστηκε κατά τα έτη 1963-64 επί οικοπέδου εκτάσεως 3.874 τετραγωνικών μέτρων και έχει επιφάνεια 700 τετραγωνικά μέτρα.
Στεγάζεται σΆ αυτό 1 Δημοτικό Σχολείο με 250 μαθητές περίπου.

Κ Τ Η Ρ Ι Ο   Π Α Υ Λ Ο Υ   Π Α Π Α Φ Ι Λ Ο Υ

Κτίστηκε κατά τα έτη 1982-83 στο παραπάνω οικόπεδο της Βαλανείου Σχολής και έχει επιφάνεια 1.327 τετραγωνικά μέτρα.
Στεγάζεται σΆ αυτό 1 Δημοτικό Σχολείο και 1 Νηπιαγωγείο με 300 μαθητές περίπου.

ΣΧΟΛΕΙΟ ΟΔΟΥ  ΔΗΜΟΛΙΤΣΑ ΠΑΤΑΤΟΥΚΟΥ (ΠΡΩΗΝ ΓΗΡΟΚΟΜΕΙΟ)

Κτίστηκε κατά τα έτη 1966-68 επί οικοπέδου εκτάσεως 3.198 τετραγωνικών μέτρων και περικλείεται από τις οδούς Δημουλίτσα Πατατούκου - Μ. Αλεξάνδρου και Γαζή, ιδιοκτησίας του Ιερού Ναού Αγίου Νικολάου Κοπάνων. ΣΆ αυτό το οικόπεδο είναι κτισμένα ο Ιερός Ναός Αγίου Σεραφείμ και κτίριο 1.707 τετραγωνικών μέτρων το οποίο μέχρι το 1976 χρησιμοποιήθηκε ως Οίκος Φοιτητρίας, μέχρι το 1986 ως Γηροκομείο και από το 1987 παραχωρήθηκε στο Δημόσιο για χρήση Σχολείου.
Στεγάζεται σΆ αυτό 1 Δημοτικό Σχολείο με 350 μαθητές περίπου.

Η Νέα Ζωσιμαία Σχολή, που λειτούργησε και ως Πρότυπο από το 1957 έως το 1983, κτίστηκε σε οικόπεδο του Δημοσίου, με χρήματα που έδωσε το Δημόσιο, τα Αγαθοεργά Καταστήματα και από εράνους.
Δεν ανήκε ποτέ στα Αγαθοεργά Καταστήματα.

2) Ας δούμε τώρα τα Πρότυπα Σχολεία.

Δημιουργήθηκαν το 1937. Καταργήθηκαν το 1983. Ιδρύθηκαν και καταργήθηκαν με κρατική παρέμβαση. Όταν λειτουργούσαν είχαν δίπλα τους υποστήριξη κρατική με επιλεγμένους καθηγητές, που μετεκπαιδεύονταν και κρινόταν άξιοι ή μη για την πρόσληψη σε Πρότυπο Σχολείο.
Ο Σύλλογος έχει ομόφωνη απόφαση για την επαναλειτουργία τους. 

Το ιστορικό της αναψηλάφησης του θέματος:
Τον Ιούνιο του 2006 ο Σύλλογός μας έλαβε επιστολή από το Σύλλογο των Αποφοίτων της Βαρβακείου Σχολής και μας ζητούσε να προωθήσουμε το ζήτημα της επαναλειτουργίας των Προτύπων, αφού μάλιστα είχαμε και τις σχετικές πληροφορίες για λειτουργία κάποιας αντίστοιχης επιτροπής στο Υπουργείο, με συμμετοχή και του Συλλόγου μας, με εκπρόσωπο που ορίσαμε τον κ. Σάκη Δάλλα.
Να σημειωθεί ότι αυτή η επιτροπή παρά τις υποσχέσεις, δεν λειτούργησε ποτέ, αλλά ποτέ δεν εγκαλέσαμε και τους υπεύθυνους του Υπουργείου, που μας πρότειναν τη συμμετοχή μας στην επιτροπή αυτή.
Ο σύλλογος με κείμενα και επιστολές που δημοσιεύθηκαν στο περιοδικό μας «Ζωσιμάδες» και την ιστοσελίδα μας, έκανε σαφή την θέλησή του για την επαναλειτουργία των προτύπων.

3) Ας εξετάσουμε την πρόταση του κ. Σάκη Δάλλα για την λειτουργία της Ζωσιμαίας Σχολής άμεσα ως Πρότυπο Σχολείο, με ταυτόχρονη προσπάθεια ερμηνείας της διαθήκης.

Γράφει στην πρότασή του:


[7.2 Αλλαγή χρήσης των εσόδων
Τα έσοδα της περιουσίας Ζωσιμαίας να δεσμευτούν, μετά το τέλος της χρήσης 2007, υπέρ της Ζωσιμαίας Σχολής.
7.3 Μισθώματα διδακτηρίων
Να αρχίσουν άμεσα διαπραγματεύσεις με το Ελληνικό Δημόσιο για την τακτοποίηση της εκκρεμότητας των μισθωμάτων των οχτώ (8) διδακτηρίων που ανήκουν κατά πλειοψηφία στην Περιουσία Ζωσιμαίας, με ταυτόχρονη προσπάθεια να μην διαταραχθεί η ομαλή λειτουργία των είκοσι επτά (27) σχολείων που στεγάζονται σε αυτά. Σαν πιθανές λύσεις προτείνονται:
α) η άμεση καταβολή μισθωμάτων από το Δημόσιο.
β) ο συμψηφισμός των μισθωμάτων με άλλες παροχές του Δημοσίου προς τη Ζωσιμαία σχολή (π.χ. καθηγητές, υλικοτεχνική υποδομή, λειτουργικές δαπάνες κ.λ.π.) ή άλλων οφελών όπως π.χ. οικοπέδου για ανέγερση νέου σχολείου.]


Προσπαθώντας να ερμηνεύσουμε τη διαθήκη η οποία συντάχτηκε σε άλλες εποχές και σε διαφορετικές ιστορικές συνθήκες, διαπιστώνουμε ότι περιέχει έννοιες αναλλοίωτες, όπως τον δημόσιο χαρακτήρα του σχολείου. Ορίζει δε και εκλεγμένους εφόρους για το συμβούλιο του σχολείου και την οικοδόμηση αυτού.
Γενικώς έχω να πω τα εξής:
Τα Πρότυπα Σχολεία έγιναν το 1937, είναι ορολογία που καθιερώθηκε σε κρατικό επίπεδο και στα Γιάννενα έγινε Πρότυπο πρώτα η Παλαιά Ζωσιμαία Σχολή και στη συνέχεια μετά τον πόλεμο ένα Σχολείο του Δημοσίου, δηλαδή η Νέα Ζωσιμαία Σχολή.
Το σχολείο που στέγαζε η Γεραρά Ζωσιμαία Σχολή και είναι το δημιούργημα από την εντολή της διαθήκης, δεν παρέμεινε σαν Πρότυπο. Η διαθήκη των Ζωσιμάδων δεν αναφέρει πουθενά τη δημιουργία Προτύπου Σχολείου. Το Σχολείο αυτό είχε όλες τις προϋποθέσεις για ένα άριστο Ελληνικό Σχολείο, μέσα στα πλαίσια της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας αλλά και μετέπειτα.
Οι Ζωσιμάδες με την δημιουργία ενός Ελληνικού Σχολείου, βοηθούσαν τους Έλληνες να αφυπνιστούν και να επαναστατήσουν κατά του Τουρκικού ζυγού. Το ίδιο άλλωστε σκεφτόταν και έκανε ο Ρήγας Βελεστινλής.
Δεν ίδρυσαν μόνον Σχολείο, αλλά και γηροκομείο και βοήθησαν με τη διαθήκη τους και φτωχούς συνανθρώπους μας, δώσανε προίκες σε άπορα κορίτσια και ενισχύανε φυλακισμένους από το Τουρκικό καθεστώς. Αλλά το σπουδαιότερο είναι, ότι ο Ζώης Ζωσιμάς ήταν στη γνωστή Φιλική Εταιρεία, η οποία ήταν παράνομη οργάνωση, και όποιον συλλαμβάνανε τον εκτελούσαν ή το λιγότερο τον καταδίκαζαν σε ισόβια. Έπαιξε τη ζωή του κορώνα γράμματα, ο Ζώης Ζωσιμάς, για την απελευθέρωση της Ελλάδας και την δημιουργία του Ελληνικού Κράτους.  Και πρέπει να ήταν σημαίνον στέλεχος όπως δείχνουν και τα ψευδώνυμα που δίνονταν και τα βλέπουμε στο κρυπτογραφικό λεξικό της Φιλικής Εταιρείας. 

ΑΡΧΕΙΟ ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΞΑΝΘΟΥ
Το κρυπτογραφικό λεξικό της Φιλικής Εταιρείας
ΕΓΓΡΑΦΟ ΤΟΥ ΕΤΟΥΣ 1818 * αρ. εγγρ. 1818-11α


Ορισμένα παραδείγματα:

●Αμέτοχος - Νικ. Κωνσταντάς.
●Φιλόθρησκος - Αναστ. Γοργούλης.
●Οκνηρός - Ιωαν. Μπάιλας.
●Πατήρ - Ζώης Ζωσιμάς.
●Γ. Δ. - Σταμάτης Κουμπάρης.
●Αδιάφορος - Απόστ. Κλέντος.
●Ζεστός - Διαμαντής Πoδωβίνoς.
●Ευγενής - Στούρτζας.


Οι Ζωσιμάδες δώσανε πολλά χρήματα για την Ελληνική επανάσταση, για όπλα και ότι άλλο χρειαζόταν ο αγώνας.
Παλέψανε για την δημιουργία του Ελληνικού Κράτους και την Απελευθέρωση των Ελλήνων.
Όταν δημιουργήθηκε το Ελληνικό Κράτος έστειλαν εκτός των άλλων και 18.000 περίπου αρχαία νομίσματα για την δημιουργία του Νομισματικού Μουσείου στην Αθήνα  χωρίς να ζητήσουν καμία ανταμοιβή. 

Μπορεί κανείς να διανοηθεί ότι οι Ζωσιμάδες μετά από όλα αυτά που κάνανε και με κίνδυνο της ζωής τους και που πήραν όρκο τιμής να μην παντρευτούν, για να μην διασκορπιστεί η περιουσία τους αλλά να πάει όλη για τον αγώνα, θα ζητούσαν νοίκι από το Ελληνικό Κράτος για τα κτήρια που δημιουργήθηκαν με χρήματα από τη διαθήκη τους;

Για ποιο λόγο; Για να επαναλειτουργήσει η Πρότυπος Ζωσιμαία Σχολή.
Σε ποίο κτήριο;
Σε νέο κτήριο;
Σε οικόπεδο που θα παραχωρήσει το Ελληνικό Δημόσιο;
Μα η Διαθήκη για ένα κτήριο μιλάει που έχει κατασκευαστεί, έχει επισκευαστεί και από τον βομβαρδισμό στην κατοχή και φιλοξενεί μαθητές των Ιωαννίνων. Με άλλα λόγια λειτουργεί και δεν καταβάλλονται χρήματα από τη διαθήκη, για την στελέχωσή του, αλλά από το Ελληνικό Κράτος.
Τα Αγαθοεργά Καταστήματα αντί για ένα Σχολείο που ορίζει η διαθήκη έχτισαν οκτώ Σχολεία, μερικά πολυδύναμα και λειτουργούν σΆ αυτά 27 Σχολεία.
Λέει κάπου η διαθήκη ότι πρέπει να φτιάχνουμε εσαεί κτήρια για μια νέα Ζωσιμαία Σχολή Πρότυπο;
Ας δούμε τώρα μία ερμηνεία της διαθήκης όπως περιγράφεται από τον κ. Σάκη Δάλλα.

Οι Ζωσιμάδες διέθεσαν, υπέρ του Γενικού Ελληνικού Σχολείου (Ζωσιμαία Σχολή), την μεγαλύτερη μερίδα της δωρεάς τους και διατύπωσαν ξεκάθαρα, την επιθυμία τους για την λειτουργία ενός σχολείου υψηλών απαιτήσεων και με αποκλειστική χρηματοδότηση από το Κληροδότημα, ή όπως θα λέγαμε σήμερα, με “ιδιωτικοοικονομικά” κριτήρια.

Οι λέξεις υψηλών απαιτήσεων δεν αναφέρονται πουθενά στην διαθήκη.
Η λέξη : «ιδιωτικοοικονομικά» είναι  επίθετο  που ανήκει ή αναφέρεται στην ιδιωτική οικονομία, δηλαδή εκεί που ο ιδιώτης τοποθετεί τα χρήματά του για δημιουργία κέρδους προς όφελός του. Η έννοια ιδιωτική οικονομία υπήρχε και την εποχή των Ζωσιμάδων, εξΆ άλλου αυτή ήταν και η δουλειά τους. Δεν την ανάφεραν πουθενά στην διαθήκη όσο αφορά το Ελληνικό Σχολείο (μετέπειτα Ζωσιμαία Σχολή). Αντίθετα το ανέφεραν ως Δημόσιο.

Η διαθήκη στο άρθρο Εον αναφέρει ακριβώς τα εξής:
Αφήνω από μέρος των Αδελφών Ζωσιμάδων, επΆ ωφελεία του εν Ιωαννίνοις δημοσίου Ελληνικού Σχολείου δύο μπιλλιέτια …….. 

Σημείωση: [ολόκληρη τη διαθήκη θα την βρείτε στην διεύθυνση: http://www.giannena-e.gr/Eyergetismos/Eyerg/ADELFOI%20ZOSIMADES/adelfoi%20Zosimades.aspx ]

Η διαθήκη συντάχτηκε επί Τουρκοκρατίας, δεν μπορούσε να αναφέρεται και στο όραμα για μια λεύτερη Πατρίδα. Δεν μπορούσε να είναι κρατικό σχολείο, γιατί το κράτος ήταν Τούρκικο και οι Τούρκοι δεν κάνανε Σχολεία Ελληνικά. Φτιάξανε το σχολείο για να σπουδάζουν τα Ελληνόπουλα δωρεάν και να μάθουν την ιστορία τους και τι συνέβαινε εκείνη την εποχή στην Ευρώπη. ΓιΆ αυτό και τα αντίστοιχα βιβλία που εκδώσανε και διένειμαν δωρεάν είχαν ποικίλη ύλη. (Φιλοσοφικά, Φιλολογικά, Αρχαίους συγγραφείς, Επιστημονικά, Θρησκευτικά, ξένες γλώσσες κτλ). Από το 1801 έως το 1818 οι Ζωσιμάδες εξέδωσαν 70 περίπου τόμους βιβλίων, που διένειμαν δωρεάν. Σήμερα διδάσκονται στα Σχολεία τα μαθήματα που όρισαν οι Ζωσιμάδες στην διαθήκη.
Αναφέρεται από τον Σάκη Δάλλα, ότι υπήρξε άτυπη συμφωνία περίπου το 1920 μεταξύ Δημοσίου και διαχειριστών του Κληροδοτήματος, η οποία δεν ήταν ετεροβαρής, και εδώ εντάσσει εμμέσως και την λειτουργία ως προτύπου της Νέας Ζωσιμαίας Σχολής.

Αναφέρει ακριβώς τα εξής:

• Μετά από 164 χρόνια το Κληροδότημα Ζωσιμάδων είναι ένα “ζωντανό” και παραγωγικό Κληροδότημα, που έχει την δυνατότητα να ικανοποιήσει, στο ακέραιο, τις επιθυμίες των διαθετών.
• Οι διαχειριστές – και τους αξίζει επΆ αυτού δημόσια αναγνώριση – απέφυγαν την ατραπό του “τζόγου”, των “επενδυτών του χρηματιστηρίου” (ας θυμηθούμε τις μέρες του χρηματιστηρίου το 1999 και 2000) ή των “ομολόγων” και υιοθέτησαν τις απόλυτα διαφανείς πρακτικές (για τις οποίες αναφερθήκαμε στην παράγραφο 3) που οδήγησαν σε αύξηση των μετοχών με ταυτόχρονη διασφάλιση κατά 100%, των περιουσιακών στοιχείων του Κληροδοτήματος.
• Οι διαχειριστές θα πρέπει να δώσουν εξηγήσεις για την αδράνεια που επέδειξαν μετά το 1984 (χρονιά κατάργησης των Προτύπων σχολείων) και συγκεκριμένα να δοθούν πειστικές απαντήσεις στα παρακάτω ερωτήματα:
α) γιατί δεν διεκδίκησαν, υπέρ των εσόδων της Ζωσιμαίας, τα μισθώματα των διδακτηρίων που παρέχονται στο Δημόσιο για την στέγαση 27 σχολείων και 4.700 μαθητών;
β) γιατί μετά το 1984, οπότε το Δημόσιο “έσπασε” την συμφωνία των δύο μερών και μετέτρεψε το Πρότυπο της Ζωσιμαίας σε κοινό σχολείο, δεν προχώρησαν στην λειτουργία ενός “ιδιωτικού σχολείου” σύμφωνα με την επιθυμία των Ζωσιμάδων;
γ) γιατί, μετά το 1984, διατίθενται τα έσοδα από την περιουσία Ζωσιμαίας για άλλους σκοπούς – έστω και εκπαιδευτικούς – και όχι για την επαναλειτουργία, με ιδίους πόρους, της Προτύπου Ζωσιμαίας Σχολής;

Δεν μπορώ να φανταστώ ότι μπορούμε να εγκαλέσουμε τα Αγαθοεργά Καταστήματα επειδή για μια άγραφη συμφωνία, αν υπήρξε, μεταξύ κάποιου αρμοδίου τότε Υπουργού και τους υπεύθυνους των Αγαθοεργών, που ίσως δεν θα ζούσαν καν το 1984 όταν καταργήθηκαν τα Πρότυπα. Σήμερα όμως αναγράφεται σαν ντοκουμέντο, στην πρόταση του Σάκη Δάλλα. Και για ποιο ζήτημα, για το Πρότυπο Σχολείο (Νέα Ζωσιμαία Σχολή), που έχει κρατική υπόσταση και που δεν ανήκε ποτέ στα Αγαθοεργά. Και έγγραφη συμφωνία να υπήρχε δεν μπορεί να περιελάμβανε την Νέα Ζωσιμαία Σχολή, γιατί δεν υπήρχαν τότε Πρότυπα Σχολεία, ούτε η Νέα Ζωσιμαία Σχολή, ούτε αναφέρει κάπου η διαθήκη “Πρότυπο Ζωσιμαία Σχολή”.

Είναι γνωστό ότι τα Αγαθοεργά δίνουν εκτός των άλλων και 120 υποτροφίες το χρόνο. Τι θα γίνουν αυτοί οι μαθητές που στηρίζουν τις σπουδές τους στην υποτροφία τους αν πάψει η χρηματοδότηση; Δεν δίνει λύση σΆ αυτό το ζήτημα η πρόταση.

Με ιδιωτικοοικονομικά κριτήρια  λειτούργησαν και τα Αρσάκεια Σχολεία και μετατράπηκαν σε Ανώνυμη Εταιρεία. Σήμερα διοικούν το Σχολείο οι μέτοχοι. Κάτι τέτοιο μπορεί να συμβεί όταν λειτουργεί η σκέψη μας με ιδιωτικοοικονομικά κριτήρια. Πως αποφεύγεται; Δεν μπορεί να αποφευχθεί ούτε τώρα ούτε στο μέλλον. Δεν υπάρχουν δικλίδες ασφαλείας.

4) Πρόταση:
Ας μείνουμε στην ομόφωνη απόφαση του Συλλόγου για επαναλειτουργία των Προτύπων Σχολείων μέσω του κράτους και ας παλεύουμε προς αυτή την κατεύθυνση.
Βέβαια η παιδεία θέλει γενική αναβάθμιση και μέσα σΆ αυτή τη διαδικασία θα πρέπει να επαναλειτουργήσουν και τα Πρότυπα με δωρεάν εκπαίδευση. Όπως είναι σήμερα το εκπαιδευτικό σύστημα, δεν μπορούμε να μιλάμε ότι είναι δωρεάν. Γιατί ποιος μπορεί να ισχυριστεί ότι και στο καλλίτερο Λύκειο της Χώρας μας, οι μαθητές δεν κάνουν φροντιστήρια, ομαδικά ή ιδιαίτερα. Το Δημοτικό Συμβούλιο των Ιωαννίνων ενέκρινε ομόφωνα πρόταση για την επαναλειτουργία της Ζωσιμαίας ως Πρότυπο, αλλά με δημόσιο χαρακτήρα.
Τα Πρότυπα είναι κρατική υπόθεση, το κράτος τα δημιούργησε, το κράτος τα κατάργησε και αυτό μπορεί να τα επαναλειτουργήσει. Όλα τα άλλα όσο καλή πρόθεση και αν υπάρχει, έχουν ερασιτεχνικό χαρακτήρα.
Εάν αλλάξουμε κατεύθυνση για αναζήτηση λύσης στην επαναλειτουργία των Προτύπων, κινδυνεύει ο σύλλογος να πελαγοδρομήσει, να αλλάξει χαρακτήρα και θα γίνουμε με μια πολύ ήπια έκφραση τουλάχιστον γραφικοί.

Επίλογος

Αδελφοί Ζωσιμάδες.
Δώσατε όλοι την περιουσία σας για την μόρφωση των Ελλήνων, για την Επανάσταση κατά του Τουρκικού ζυγού και την δημιουργία του Ελληνικού Κράτους.
Δεν φοβηθήκατε ούτε τον θάνατο για τον ιερό αυτό σκοπό.
Αιωνία η μνήμη σας.